Υπουργοί Ενέργειας στο Λουξεμβούργο με το ρεύμα πάνω από 300 ευρώ σε πολλές χώρες

Σήμερα, Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, συνεδριάζει στο Λουξεμβούργο το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές σε μεγάλο τμήμα της ηπείρου.

Οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στην ενεργειακή ασφάλεια ενόψει του χειμώνα, στο κόστος του ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και στις αλλαγές που χρειάζεται το ευρωπαϊκό ενεργειακό μοντέλο. Οι αποκλίσεις ανάμεσα στις εθνικές αγορές εξακολουθούν να είναι μεγάλες και σε αρκετές χώρες οι τιμές ξεπέρασαν το τελευταίο διήμερο τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Τιμές έως 370 ευρώ ανά μεγαβατώρα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη

Τα στοιχεία της χονδρικής αγοράς για χθες και σήμερα δείχνουν πόσο έντονες είναι οι πιέσεις, κυρίως στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή αγορά επόμενης ημέρας, η μέση τιμή χθες διαμορφώθηκε στα 311,38 ευρώ ανά μεγαβατώρα στη Ρουμανία, στα 305,56 στη Βουλγαρία και στα 303,34 στην Ουγγαρία. Στην Αλβανία έφτασε τα 302,05 ευρώ ανά μεγαβατώρα και στη Σερβία τα 292,65.

Σήμερα οι τιμές ανεβαίνουν ακόμη περισσότερο. Η Αλβανία φτάνει τα 366,90 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η Βουλγαρία τα 320,10 και η Ουγγαρία τα 324,60. Στη Ρουμανία η τιμή διαμορφώνεται στα 323,80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η Σερβία κινείται επίσης πάνω από τα 300 ευρώ, όπως και πολλές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Γερμανία και το Λουξεμβούργο, αμφότερες στα 314,9 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Τα επίπεδα αυτά αποτυπώνουν τις πιέσεις στο περιφερειακό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας. Η μειωμένη διαθεσιμότητα ανανεώσιμης παραγωγής και οι χαμηλότερες εισαγωγές περιορίζουν την προσφορά φθηνότερου ρεύματος.

Η Ελλάδα χαμηλότερα από τις γειτονικές αγορές, με περισσότερες εξαγωγές

Η ελληνική αγορά κινήθηκε χθες χαμηλότερα από αρκετές γειτονικές χώρες, χωρίς όμως να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Η μέση τιμή χονδρικής για την Τετάρτη διαμορφώθηκε στα 232,57 ευρώ ανά μεγαβατώρα, περίπου 7,70 ευρώ υψηλότερα από την προηγούμενη ημέρα. Η απόσταση από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία είναι αισθητή. Η Ελλάδα λειτούργησε ως αγορά με χαμηλότερη τιμή και με αυξημένες εξαγωγές προς τον βορρά.

Οι μέσες εξαγωγές της χώρας έφτασαν περίπου τα 2.010 MW, από περίπου 1.400 MW μία ημέρα νωρίτερα, με σημαντικές ροές προς τη Βουλγαρία. Σήμερα η μέση τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας κινείται στα 238,80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ελαφρώς υψηλότερα από χθες, και παραμένει αισθητά χαμηλότερη από τις περισσότερες αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η εικόνα της αγοράς δείχνει τη δυσκολία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, που καλούνται να συγκρατήσουν το ενεργειακό κόστος χωρίς να δημιουργήσουν νέες στρεβλώσεις και, ταυτόχρονα, να ενισχύσουν την ασφάλεια εφοδιασμού πριν από τον χειμώνα. Οι υπουργοί Ενέργειας αναζητούν και πάλι σήμερα κοινές λύσεις για άμεση ελάφρυνση των καταναλωτών. Παράλληλα θα θέσουν τις βάσεις για τις ευρωπαϊκές ενεργειακές προτεραιότητες και τις επενδύσεις της επόμενης δεκαετίας.

Στοχευμένα μέτρα ζητά με επιστολή η Eurelectric

Σε αυτό το κλίμα παρεμβαίνει η Eurelectric, η ευρωπαϊκή ένωση που συγκεντρώνει τις εταιρείες του κλάδου ηλεκτρικής ενέργειας, με επιστολή προς τους υπουργούς Ενέργειας της ΕΕ. Ζητά μέτρα που θα μειώσουν τους λογαριασμούς χωρίς να πλήξουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Την επιστολή υπογράφουν ο πρόεδρος της Eurelectric και διευθύνων σύμβουλος της Fortum, Μάρκους Ραουράμο, και ο γενικός γραμματέας της ένωσης, Κρίστιαν Ρούμπι.

Η ένωση αναγνωρίζει την πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες και σημειώνει ότι η έκθεση της Ευρώπης στα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα συνεχίζει να επηρεάζει το κόστος του ρεύματος. Θεωρεί, όμως, ότι οι παρεμβάσεις για την ανακούφιση των καταναλωτών πρέπει να είναι στοχευμένες και προσωρινές, ώστε να μην προκαλούν στρεβλώσεις στην αγορά ούτε να αποδυναμώνουν τα επενδυτικά σήματα.

Αφαίρεση μη ενεργειακών χρεώσεων και στήριξη της βιομηχανίας

Η πρώτη βασική πρόταση αφορά την άμεση ελάφρυνση των λογαριασμών. Η ένωση ζητά να αφαιρεθούν οι μη ενεργειακές χρεώσεις από τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και να αξιοποιηθούν στοχευμένα μέτρα στήριξης για τους καταναλωτές.

Στην ίδια κατεύθυνση τάσσεται υπέρ της χρήσης των ευρωπαϊκών εργαλείων κρατικών ενισχύσεων, όπως το Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για την Καθαρή Βιομηχανία (CISAF) και το προσωρινό πλαίσιο για την κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF), με στόχο την προστασία της βιομηχανίας που πλήττεται από το υψηλό ενεργειακό κόστος.

Γιατί απορρίπτει την επιδότηση φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή

Αντίθετα, η Eurelectric απορρίπτει την επιδότηση της ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο ως τρόπο συγκράτησης των τιμών. Υποστηρίζει ότι τα ανώτατα όρια στο κόστος του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για παραγωγή ρεύματος μπορεί να λειτουργήσουν ως έμμεση επιδότηση αυτής της τεχνολογίας, να αυξήσουν τη ζήτηση για το καύσιμο και να προκαλέσουν στρεβλώσεις στο διασυνοριακό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην επιστολή γίνεται ειδική αναφορά στον μηχανισμό που εφαρμόστηκε προσωρινά στην Ισπανία και την Πορτογαλία το 2022. Η ένωση σημειώνει ότι η παρέμβαση εκείνη δικαιολογήθηκε από τις ιδιαίτερες συνθήκες χαμηλής διασυνδεσιμότητας της Ιβηρικής Χερσονήσου και δεν μπορεί να αποτελέσει γενικό πρότυπο για τις υπόλοιπες, περισσότερο διασυνδεδεμένες αγορές της Ευρώπης. Σε τέτοιες αγορές, μέρος του οφέλους από μια εθνική επιδότηση μπορεί να περάσει σε γειτονικές χώρες μέσω των εξαγωγών, ενώ το κόστος μένει στους εγχώριους καταναλωτές ή φορολογουμένους.

Στόχος για εξηλεκτρισμό 50% έως το 2040

Η δεύτερη προτεραιότητα αφορά τον εξηλεκτρισμό ως μέσο μακροπρόθεσμης ενεργειακής ασφάλειας. Η Eurelectric ζητά να κατοχυρωθεί ως βασικός πυλώνας της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής, ώστε το μερίδιό του στην τελική κατανάλωση ενέργειας να πλησιάσει το 50% έως το 2040, από το 46% που προβλέπει το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο στόχος συνδέεται με την ανάγκη να περιοριστεί η εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και να ενισχυθεί η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας στη θέρμανση, στις μεταφορές και στη βιομηχανία.

Παράλληλα, η ένωση ζητά να επιταχυνθούν οι επενδύσεις σε καθαρή ηλεκτροπαραγωγή, δίκτυα, αποθήκευση και ευελιξία. Στο ίδιο πλαίσιο κρίνει αναγκαία μια ουσιαστική και προβλέψιμη τιμή άνθρακα, καθώς και την ταχεία εφαρμογή του δεύτερου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS2), που αφορά κυρίως τις εκπομπές από τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στα κτίρια και στις οδικές μεταφορές.

Η τρίτη προτεραιότητα αφορά τις χρεώσεις δικτύου και τη φορολογία. Η Eurelectric ζητά οι χρεώσεις να αποτυπώνουν καλύτερα το πραγματικό κόστος του συστήματος και να ενθαρρύνουν την αποδοτική χρήση των υποδομών. Υποστηρίζει επίσης ότι η ηλεκτρική ενέργεια δεν πρέπει να φορολογείται περισσότερο από το φυσικό αέριο, γιατί μια τέτοια διαφορά αδυνατίζει τα οικονομικά κίνητρα για την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων από ηλεκτρικές εφαρμογές. Το μήνυμα της ένωσης είναι ότι η αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας χρειάζεται συνδυασμό άμεσης προστασίας των καταναλωτών και διαρθρωτικών αλλαγών, ώστε να μειωθεί η έκθεση της Ευρώπης στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών των ορυκτών καυσίμων.

Προσιτό ρεύμα και ασφάλεια εφοδιασμού στην ατζέντα των υπουργών

Η ατζέντα του Συμβουλίου στο Λουξεμβούργο συνδέεται άμεσα με τις προτάσεις της Eurelectric. Περιλαμβάνει την προσιτή ηλεκτρική ενέργεια, την ενεργειακή ασφάλεια και το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ μετά το 2030. Οι υπουργοί θα εξετάσουν την πρόταση Κανονισμού για τη διασφάλιση προσιτής ηλεκτρικής ενέργειας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με έμφαση στον σχεδιασμό των τιμολογίων δικτύου και στη φορολογία. Οι αποφάσεις σε αυτό το πεδίο μπορούν να επηρεάσουν τόσο το κόστος που φτάνει στους καταναλωτές όσο και τα κίνητρα για επενδύσεις και εξηλεκτρισμό.

Στο επίκεντρο ο χειμώνας που έρχεται

Στο τραπέζι θα τεθεί και η ενεργειακή ασφάλεια για τον χειμώνα 2026-2027 και τα επόμενα χρόνια. Η συζήτηση αφορά την επάρκεια εφοδιασμού, την ανθεκτικότητα των ενεργειακών υποδομών, την αξιοποίηση των διασυνδέσεων και την ικανότητα του συστήματος να ανταποκρίνεται σε περιόδους περιορισμένης παραγωγής ή αυξημένων τιμών.

Παράλληλα, οι 27 υπουργοί θα εξετάσουν τη χρήση των Εθνικών Σχεδίων για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) ως εθνικών επενδυτικών σχεδίων, καθώς η ενεργειακή μετάβαση χρειάζεται κεφάλαια για νέα έργα παραγωγής, αναβάθμιση δικτύων, αποθήκευση και τεχνολογίες που θα ενισχύσουν την ευελιξία του συστήματος.

Σημαντικό μέρος της ευρείας ατζέντας αφορά το πλαίσιο πολιτικής μετά το 2030, με επίκεντρο την ενεργειακή απόδοση, τον εξηλεκτρισμό, τις διασυνδέσεις, την ευελιξία και την αποθήκευση. Περιλαμβάνει επίσης την αγορά CO₂, την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων, τη βιωσιμότητα της βιομηχανίας καυσίμων, τον ηλεκτρικό εξοπλισμό υψηλής τάσης και τη σταθεροποίηση των αγορών ντίζελ. Στο Συμβούλιο θα συμμετάσχει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow